Home लोककला

लोककला

तालुका दापोली प्रस्तुत ‘वाघवे गावची पालखी’ | Dapoli Shimga 2018

[youtube https://www.youtube.com/watch?v=vDQkI0ygbh4] तालुका दापोली प्रस्तुत 'वाघवे गावची पालखी' | Dapoli Shimga 2018

तालुका दापोली प्रस्तुत ‘काळकाई देवीची पालखी’ Dapoli Shimga 2018

[youtube https://www.youtube.com/watch?v=tu8ryred3v0] तालुका दापोली प्रस्तुत 'काळकाई देवीची पालखी' Dapoli Shimga 2018

तमाशा

[youtube https://www.youtube.com/watch?v=mNlfYQDGZ5o] यंदाच्या दापोली शिमगोत्सवात सादर झालेला तमाशा नृत्य.

तालुका दापोली प्रस्तुत ‘रत्नागिरीची पालखी’ | Dapoli Shimga 2018

[youtube https://www.youtube.com/watch?v=4K56HN-BCyU] तालुका दापोली प्रस्तुत 'रत्नागिरीची पालखी' | Dapoli Shimga 2018

जाखडी नृत्य | Dapoli Shimga 2019

ही जाखडी नृत्यातील अजरामर लोकगीते. खास कोकणी शैलीतील. कोकणातील बहुप्रसिध्द लोककला म्हणजे जाखडी नृत्य.

दापोलीतील कीर्तनकार, देशमुख सर

ह. भ. प. अशोक वामन देशमुख उर्फ ‘देशमुख सर.’ हे आज संपूर्ण दापोली तालुक्याला परिचित आहेत. कदाचित तालुक्यात एखादचं गाव किंवा मंदिर असेल जिथे...

नारदीय कीर्तन

भारतीय संस्कृतीच्या इतिहासात कीर्तन परंपरेला अनन्य साधारण स्थान आहे. ही परंपरा चंद्र-सूर्यासारखी प्राचीन, तेजस्वी, पवित्र आणि समृद्ध आहे. भागवत धर्मातील जवळपास सर्वच संतांनी भागवतधर्मध्वजा...

काटखेळ

दापोली तालुक्यातील खेर्डी या गावात तेथील ग्रामदैवत ‘श्री चंडिकादेवी’ हिच्याशी जोडलेला एक आगळावेगळा लोककला प्रकार पाहायला मिळतो. तो म्हणजे ‘काटखेळ’. हा काटखेळ प्रामुख्याने शिमग्यात खेळला जातो. देवीची पालखी देवळातून निघून पुन्हा देवळात येईपर्यंत जिथे-जिथे थांबेल, तिथे-तिथे हा काटखेळ सादर होतो. या काटखेळाचा इतिहास असा सांगितला जातो की, ‘श्री चंडिका’ देवीचा हा काटखेळ शिवकालपूर्व आहे. शिवकाळात मराठी मावळे या काटखेळाद्वारे गुप्त संदेश एकमेकांपर्यंत पोहचवित असत. काटखेळींच्या नृत्यात आणि गाण्यात सांकेतिक शब्द व सांकेतिक खुणा असत, त्यातून हा व्यवहार चाले.

गोंधळ – कोकणातला लोककलेचा प्रकार

  परशुरामाने बेटासुर नावाच्या दैत्याचा वध करून त्याचे शिर तोडले. त्या शिराच्या ब्रम्हरंध्रात त्याच्याच शिरांचे तंतू ओवले आणि ते खांद्यावर घेऊन ‘तिंतृण-तिंतृण’ असा ध्वनी काढीत...

Recent Articles

वारकरी कीर्तन

महाराष्ट्राला कीर्तनाची फार मोठी परंपरा आहे. इथल्या जवळपास सर्वच संतांनी भक्तिमार्ग व समाज प्रबोधनासाठी ‘कीर्तनाचा’ अवलंब  केला आणि  त्यातून नारदीय, वारकरी, रामदासी, हरिदासी, कैकाडी,...