Home लोककला

लोककला

तालुका दापोली प्रस्तुत ‘डवळी गावची पालखी’| Dapoli Shimga 2018

[youtube https://www.youtube.com/watch?v=OecLocwOwDw] तालुका दापोली प्रस्तुत 'डवळी गावची पालखी'. #DapoliShimga2018

गोंधळ

[youtube https://www.youtube.com/watch?v=9IMxW66vn-4] महाराष्ट्रात अनेक घराण्यांचा कुलाचार म्हणून देवीचा गोंधळ घालण्याची अतिप्राचीन परंपरा आहे. गोंधळ हा एक उपासनेचा कुळाचार विधी आहे. म्हणूनच याला विधीनाट्य असेही...

नारदीय कीर्तन

भारतीय संस्कृतीच्या इतिहासात कीर्तन परंपरेला अनन्य साधारण स्थान आहे. ही परंपरा चंद्र-सूर्यासारखी प्राचीन, तेजस्वी, पवित्र आणि समृद्ध आहे. भागवत धर्मातील जवळपास सर्वच संतांनी भागवतधर्मध्वजा...

पारंपरिक वाद्यकला खालूबाजा

कोकणातील वाद्यवृंदामध्ये एक पारंपरिक वाद्यकला म्हणजे खालूबाजा. समारंभ, मिरवणूका, सण - उत्सव अशा मंगल प्रसंगी खालूबाजा प्रामुख्याने आढळून येतो, अर्थात वाजविला जातो. एक ढोल,...

तालुका दापोली प्रस्तुत ‘ताडील सुरेवाडी पालखी’ | Dapoli Shimga 2018

[youtube https://www.youtube.com/watch?v=uY_fxCLvBPQ] तालुका दापोली प्रस्तुत 'ताडील सुरेवाडी पालखी' | Dapoli Shimga 2018

काटखेळ

दापोली तालुक्यातील खेर्डी या गावात तेथील ग्रामदैवत ‘श्री चंडिकादेवी’ हिच्याशी जोडलेला एक आगळावेगळा लोककला प्रकार पाहायला मिळतो. तो म्हणजे ‘काटखेळ’. हा काटखेळ प्रामुख्याने शिमग्यात खेळला जातो. देवीची पालखी देवळातून निघून पुन्हा देवळात येईपर्यंत जिथे-जिथे थांबेल, तिथे-तिथे हा काटखेळ सादर होतो. या काटखेळाचा इतिहास असा सांगितला जातो की, ‘श्री चंडिका’ देवीचा हा काटखेळ शिवकालपूर्व आहे. शिवकाळात मराठी मावळे या काटखेळाद्वारे गुप्त संदेश एकमेकांपर्यंत पोहचवित असत. काटखेळींच्या नृत्यात आणि गाण्यात सांकेतिक शब्द व सांकेतिक खुणा असत, त्यातून हा व्यवहार चाले.

Dev Bhairavnath Tadil Palakhi | Dapoli Shimga 2018

[youtube https://www.youtube.com/watch?v=gQvpAXGIrxM] तालुका दापोली प्रस्तुत 'देव भैरवनाथ ताडील पालखी'| Dapoli Shimga 2018

गोंधळ – कोकणातला लोककलेचा प्रकार

  परशुरामाने बेटासुर नावाच्या दैत्याचा वध करून त्याचे शिर तोडले. त्या शिराच्या ब्रम्हरंध्रात त्याच्याच शिरांचे तंतू ओवले आणि ते खांद्यावर घेऊन ‘तिंतृण-तिंतृण’ असा ध्वनी काढीत...

तमाशा

[youtube https://www.youtube.com/watch?v=mNlfYQDGZ5o] यंदाच्या दापोली शिमगोत्सवात सादर झालेला तमाशा नृत्य.

Recent Articles

सेवाभावी – ओम शिव भक्त मंडळ

दापोलीतील उपजिल्हा रुग्णालयात ( सिव्हिल हॉस्पिटल ) खेडा-पाड्यांतून अनेक गरीब रुग्ण येत असतात. या रुग्णांना व त्यांच्या कुटुंबांना थोडीशी मदत म्हणून इस्पितळातच त्यांच्या दोन...