Home लोककला

लोककला

Dev Bhairavnath Tadil Palakhi | Dapoli Shimga 2018

[youtube https://www.youtube.com/watch?v=gQvpAXGIrxM] तालुका दापोली प्रस्तुत 'देव भैरवनाथ ताडील पालखी'| Dapoli Shimga 2018

तालुका दापोली प्रस्तुत ‘देव धावजी कळंबट पालखी’ Dapoli Shimga 2018

[youtube https://www.youtube.com/watch?v=TBE3EnODseY] तालुका दापोली प्रस्तुत 'देव धावजी कळंबट पालखी' Dapoli Shimga 2018

काटखेळ

दापोली तालुक्यातील खेर्डी या गावात तेथील ग्रामदैवत ‘श्री चंडिकादेवी’ हिच्याशी जोडलेला एक आगळावेगळा लोककला प्रकार पाहायला मिळतो. तो म्हणजे ‘काटखेळ’. हा काटखेळ प्रामुख्याने शिमग्यात खेळला जातो. देवीची पालखी देवळातून निघून पुन्हा देवळात येईपर्यंत जिथे-जिथे थांबेल, तिथे-तिथे हा काटखेळ सादर होतो. या काटखेळाचा इतिहास असा सांगितला जातो की, ‘श्री चंडिका’ देवीचा हा काटखेळ शिवकालपूर्व आहे. शिवकाळात मराठी मावळे या काटखेळाद्वारे गुप्त संदेश एकमेकांपर्यंत पोहचवित असत. काटखेळींच्या नृत्यात आणि गाण्यात सांकेतिक शब्द व सांकेतिक खुणा असत, त्यातून हा व्यवहार चाले.

तालुका दापोली प्रस्तुत ‘वाघवे गावची पालखी’ | Dapoli Shimga 2018

[youtube https://www.youtube.com/watch?v=vDQkI0ygbh4] तालुका दापोली प्रस्तुत 'वाघवे गावची पालखी' | Dapoli Shimga 2018

जाखडी नृत्य

ही जाखडी नृत्यातील अजरामर लोकगीते. खास कोकणी शैलीतील. कोकणातील बहुप्रसिध्द लोककला म्हणजे जाखडी नृत्य.

नकटा नृत्य

[youtube https://www.youtube.com/watch?v=CrXE5xFdmEk] कोकणातील एक लोकनृत्य. या नृत्यात तीन सोंगे असतात. कोळी, कोळीण व नकटा. नकटा हा मुख्य असतो. कट्याचा पोशाख व मुखवटा भीतीप्रद असतो. ...

नारदीय कीर्तन

भारतीय संस्कृतीच्या इतिहासात कीर्तन परंपरेला अनन्य साधारण स्थान आहे. ही परंपरा चंद्र-सूर्यासारखी प्राचीन, तेजस्वी, पवित्र आणि समृद्ध आहे. भागवत धर्मातील जवळपास सर्वच संतांनी भागवतधर्मध्वजा...

पारंपरिक वाद्यकला खालूबाजा

कोकणातील वाद्यवृंदामध्ये एक पारंपरिक वाद्यकला म्हणजे खालूबाजा. समारंभ, मिरवणूका, सण - उत्सव अशा मंगल प्रसंगी खालूबाजा प्रामुख्याने आढळून येतो, अर्थात वाजविला जातो. एक ढोल,...

दापोलीतील कीर्तनकार, देशमुख सर

ह. भ. प. अशोक वामन देशमुख उर्फ ‘देशमुख सर.’ हे आज संपूर्ण दापोली तालुक्याला परिचित आहेत. कदाचित तालुक्यात एखादचं गाव किंवा मंदिर असेल जिथे...

हादगा भोंडला

महाराष्ट्रात सर्व ठिकाणी नवरात्री दरम्यान 'रासगरबा' पाहायला मिळत असला तरी; पश्चिम महाराष्ट्र, विदर्भ आणि कोकणामध्ये हादगा भोंडल्याची पारंपारीक लोककला जोपासलेली आहे.  रत्नागिरी जिल्ह्यामध्ये दापोलीमध्ये...

Recent Articles